ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സാമൂഹിക പ്രവർത്തകരെ ആദരിക്കാനും അവരുടെ സേവനങ്ങളെ സ്മരിക്കാനുമായി മാറ്റിവെച്ചിരിക്കുന്ന ദിനമാണ് അന്താരാഷ്ട്ര സാമൂഹിക സേവന ദിനം. എല്ലാ വർഷവും മാർച്ചിലെ മൂന്നാം ചൊവ്വാഴ്ചയാണ് ഈ ദിനം ആചരിക്കുന്നത്. ഇന്റർനാഷണൽ ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് സോഷ്യൽ വർക്കേഴ്സിന്റെ (IFSW) നേതൃത്വത്തിൽ 1983-ലാണ് ഇത്തരമൊരു ദിനാചരണത്തിന് തുടക്കമിട്ടത്. പിന്നീട് ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭയുടെ ആഹ്വാനപ്രകാരം ഇന്റർനാഷണൽ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് സ്കൂൾസ് ഓഫ് സോഷ്യൽ വർക്ക് പോലുള്ള സംഘടനകളും ഇതിന്റെ ഭാഗമായി. സാമൂഹിക നീതിക്കും മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കും വേണ്ടി നിലകൊള്ളുന്ന പ്രൊഫഷണൽ സോഷ്യൽ വർക്കർമാരുടെ ആഗോള കൂട്ടായ്മയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുക എന്നതാണ് ഈ ദിനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.

“പ്രത്യാശയും ഐക്യവും ഒത്തുചേർന്ന് കെട്ടിപ്പടുക്കാം: ഭിന്നിച്ചുനിൽക്കുന്ന സമൂഹത്തെ ഒരുമിപ്പിക്കാൻ ‘ഹാരമ്പേ’ ആഹ്വാനം” (Co-Building Hope and Harmony: A Harambee Call to Unite a Divided Society) എന്നതാണ് ഈ വർഷത്തെ ആപ്തവാക്യം. ആഫ്രിക്കൻ ഭാഷയായ സ്വാഹിലിയിൽ നിന്നുള്ള ‘ഹാരമ്പേ’ എന്ന വാക്കിന് ‘എല്ലാവരും ഒത്തുപിടിക്കുക’ അഥവാ ‘ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുക’ എന്നാണർത്ഥം. വ്യക്തികേന്ദ്രീകൃതമായ നേട്ടങ്ങൾക്കപ്പുറം ഒരു സമൂഹമെന്ന നിലയിൽ പരസ്പരം താങ്ങാവുക എന്ന വലിയ സന്ദേശമാണ് ഇത് നൽകുന്നത്. യുദ്ധങ്ങളും സാമ്പത്തിക അസമത്വങ്ങളും വർഗീയ ചേരിതിരിവുകളും ലോകത്തെ ശ്വാസം മുട്ടിക്കുമ്പോൾ, വിള്ളലുകൾ വീണ സമൂഹത്തെ തുന്നിച്ചേർക്കാൻ ‘ഹാരമ്പേ’ ദർശനം അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.

കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ സാമൂഹിക ദർശനങ്ങളുമായി ഈ ആപ്തവാക്യം ആഴത്തിൽ ഇഴചേർന്നു നിൽക്കുന്നു. ‘മനുഷ്യന്റെ അന്തസ്സ്’ എന്ന മൂലക്കല്ലിലാണ് സഭയുടെ എല്ലാ സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളും പടുത്തുയർത്തിയിരിക്കുന്നത്. ദൈവത്തിൻ്റെ സൃഷ്ടിയായ ഓരോ വ്യക്തിക്കും അർഹമായ ബഹുമാനവും നീതിയും ഉറപ്പാക്കുക എന്നത് സഭയുടെ എക്കാലത്തെയും പ്രഥമ പരിഗണനയാണ്. ഭിന്നിച്ചുനിൽക്കുന്ന സമൂഹത്തെ ഒരുമിപ്പിക്കുക എന്ന ഈ വർഷത്തെ ആപ്തവാക്യം, ക്രിസ്തു പഠിപ്പിച്ച സ്നേഹത്തിന്റെയും സമാധാനത്തിന്റെയും സുവിശേഷത്തിനോട് ചേർന്നുനിൽക്കുന്നതാണ്. പാവപ്പെട്ടവരോടും പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടവരോടും പക്ഷം ചേരുന്ന ഇക്കാലഘട്ടത്തിൻ്റെ സാമൂഹിക സേവന തത്വം ഇവിടെ പ്രായോഗികമാകുന്നു.

ഐക്യദാർഢ്യത്തിന്റെ ആഗോള ദർശനം

ഫ്രാൻസിസ് പാപ്പ തന്റെ ‘ഫ്രത്തേല്ലി തൂത്തി’ എന്ന ചാക്രികലേഖനത്തിലൂടെ ലോകത്തിന് നൽകിയ സാഹോദര്യത്തിന്റെ സന്ദേശമാണ് ‘ഹാരമ്പേ’ എന്ന ആഹ്വാനത്തിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നത്. നാമെല്ലാവരും ഒരേ വഞ്ചിയിലെ യാത്രക്കാരാണെന്നും ആരും ഒറ്റയ്ക്ക് രക്ഷപെടുന്നില്ലെന്നും പാപ്പ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. വിഭജിക്കപ്പെട്ട ലോകത്ത് പാലങ്ങൾ പണിയാനാണ് സഭ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നത്. സോഷ്യൽ വർക്ക് എന്നത് കേവലം ഒരു തൊഴിലല്ല, മറിച്ച് ക്രിസ്തുവിന്റെ സ്നേഹത്താൽ പ്രേരിതമായി ലോകത്തിന്റെ മുറിവുകളിൽ സ്പർശിക്കാനുള്ള വിളിയാണ്. ശാസ്ത്രീയമായ അറിവിനൊപ്പം ക്രിസ്‌തീയമായ കാരുണ്യം കൂടി ചേരുമ്പോഴാണ് സാമൂഹിക പരിവർത്തനം പൂർണ്ണമാകുന്നത്.

പ്രത്യാശ എന്നത് ഒരു നിഷ്ക്രിയമായ കാത്തിരിപ്പല്ല, മറിച്ച് പ്രത്യാശ കെട്ടിപ്പടുക്കപ്പെടേണ്ട ഒന്നാണെന്ന് ഈ വർഷത്തെ പ്രമേയം വ്യക്തമാക്കുന്നു. സഭയുടെ വീക്ഷണത്തിൽ പ്രത്യാശ എന്നത് ക്രിസ്തുവിലുള്ള വിശ്വാസത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമാണ്. നിരാശയുടെയും ഭയത്തിന്റെയും നിഴലിൽ കഴിയുന്നവർക്ക് പുതുജീവൻ നൽകാൻ ഒരു സോഷ്യൽ വർക്കർക്ക് കഴിയണം. മുറിവേറ്റവനെ വഴിയിൽ ഉപേക്ഷിക്കാതെ ശുശ്രൂഷിച്ച നല്ല സമരായൻ്റെ മാതൃകയാണ് സഭ ഈ മേഖലയിൽ മുൻപോട്ടു വെക്കുന്നത്. അതിരുകളില്ലാത്ത കാരുണ്യവും മുൻവിധികളില്ലാത്ത ഇടപെടലുമാണ് ഒരു നല്ല സമരായൻ്റെ ലക്ഷണം.

മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയും തമ്മിലുള്ള ഐക്യവും ഈ ദിനത്തിന്റെ ചർച്ചാവിഷയമാണ്. ‘ലൗദാത്തോ സി’ എന്ന ഫ്രാൻസിസ് പാപ്പയുടെ പ്രബോധനത്തിലൂടെ നമ്മുടെ പൊതുഭവനമായ ഭൂമിയെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത സഭ ഊന്നിപ്പറയുന്നുണ്ട്. പരിസ്ഥിതി തകർച്ച ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബാധിക്കുന്നത് ദരിദ്രരെയാണ് എന്നതിനാൽ, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവും സാമൂഹിക സേവനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. സാമൂഹിക നീതിയും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവും പരസ്പരപൂരകങ്ങളാണെന്ന ബോധ്യം ഇന്നത്തെ സാമൂഹിക സേവന മേഖലയ്ക്ക് അനിവാര്യമാണ്.

സ്നേഹത്തിന്റെ പ്രായോഗിക വഴികൾ

സാമൂഹിക സേവനം എന്നത് വെറുമൊരു ചാരിറ്റി പ്രവർത്തനമല്ല, മറിച്ച് അനീതിയുടെ ഘടനകളെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന വലിയൊരു പോരാട്ടമാണ്. പട്ടിണി പാവങ്ങൾക്ക് ആഹാരം നൽകുന്നതിനൊപ്പം തന്നെ, എന്തുകൊണ്ട് അവർ പട്ടിണിയിലാകുന്നു എന്ന ചോദ്യം ചോദിക്കാൻ സാമൂഹിക പ്രവർത്തകർ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധരാകണം. ഈ നീതിബോധമാണ് സഭയുടെ സാമൂഹിക ദർശനങ്ങളുടെ കാതൽ. വെറുപ്പിന്റെയും വിദ്വേഷത്തിന്റെയും മതിലുകൾ തകർത്ത് സ്നേഹത്തിന്റെ സംസ്കാരം വളർത്തിയെടുക്കാനാണ് സഭ പരിശ്രമിക്കുന്നത്. ഓരോ സോഷ്യൽ വർക്കറും ഈ സംസ്കാരത്തിന്റെ കാവലാളുകളായി മാറണം.

കേരളത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കത്തോലിക്കാ സഭ നടത്തുന്ന സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ വിപ്ലവകരമാണ്. അഗതിമന്ദിരങ്ങൾ, അനാഥാലയങ്ങൾ, സാന്ത്വന ചികിത്സാ കേന്ദ്രങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ പതിനായിരക്കണക്കിനുപേർക്ക് സഭാ സ്ഥാപനങ്ങൾ ആശ്രയമാകുന്നു. പ്രൊഫഷണൽ സോഷ്യൽ വർക്ക് കോഴ്സുകൾ നടത്തുന്ന നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങളിലൂടെ ഈ മേഖലയിൽ വിദഗ്ധരായ വ്യക്തികളെ വാർത്തെടുക്കാനും സഭയ്ക്ക് കഴിയുന്നുണ്ട്.

‘ഹാരമ്പേ’ എന്ന ആഹ്വാനം ഉൾക്കൊണ്ട് ജാതിമത ചിന്തകൾക്കതീതമായി സഹോദര്യത്തിന്റെ ഒരു പുതിയ ലോകം പണിയാൻ ഈ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സഹായകമാകുന്നു.

സാമൂഹിക പ്രവർത്തകർ നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികളെ അംഗീകരിക്കാനും അവരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും ഈ ദിനം നമുക്ക് പ്രചോദനമാകണം. മറ്റുള്ളവരുടെ സങ്കടങ്ങൾ കേൾക്കാനും അവയിൽ പങ്കുചേരാനും തയ്യാറാകുന്നവർ ദൈവത്തിന്റെ കരങ്ങളായി മാറുന്നു. ഈ ദിനത്തിൽ, വിഭജിക്കപ്പെട്ട ലോകത്തെ തുന്നിച്ചേർക്കാൻ ‘ഹാരമ്പേ’ ആവേശത്തോടെ നമുക്കും കൈകോർക്കാം. പ്രത്യാശയുടെയും ഐക്യത്തിന്റെയും ഒരു പുതിയ പ്രഭാതം കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ ഓരോ വിശ്വാസിക്കും ഓരോ സാമൂഹിക പ്രവർത്തകനും ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട്. സ്നേഹം പ്രവർത്തിയായി മാറുന്നിടത്ത് ദൈവം സന്നിഹിതനാകുന്നു എന്ന സത്യം നമുക്ക് വിസ്മരിക്കാതിരിക്കാം.

വിനോദ് നെല്ലയ്ക്കൽ